Szkolna Strona - Biologia

Klasa I

 

 

Dział I – Podstawy biologii:

 

 

· znam zakres badań biologii;
· potrafię wymienić i określić różne dziedziny biologii;
· znam źródła wiedzy biologicznej;
· znam poziomy organizacji życia;
· wiem jak zastosować metodologię badań naukowych;
· znam typy komórek;
· potrafię je porównać;
· znam rolę organelli komórkowych;
· wiem do czego służy mikroskop;
· znam 2 rodzaje jego części i wiem jaką pełnią rolę;
· potrafię obliczyć powiększenie mikroskopu;
· znam cechy obrazu widzianego przez mikroskop;
· potrafię wykonać i obserwować preparat mikroskopowy skórki liścia spichrzowego cebuli;
· wymienię czynności życiowe wspólne dla wszystkich organizmów;
· potrafię wymienić i scharakteryzować sposoby odżywiania się organizmów oraz podać przykłady;
· potrafię zapisać w postaci reakcji fotosyntezę i chemosyntezę;
· znam substraty i produkty fotosyntezy i chemosyntezy;
· potrafię wymienić i scharakteryzować sposoby oddychania organizmów oraz podać przykłady;
· potrafię zapisać w postaci reakcji proces oddychania komórkowego tlenowego, proces fermentacji mlekowej i 
  alkoholowej;

· wiem co to jest wydalanie;
· potrafię wymienić końcowe produkty przemiany materii i sposoby usuwania ich z organizmu;
· znam sposoby reagowania na bodźce u zwierząt i roślin;
· znam trzy podstawowe rodzaje ruchu u zwierząt;
· znam dwa podstawowe rodzaje ruchów u roślin;
· znam substraty i produkty oddychania komórkowego tlenowego, proces fermentacji mlekowej i alkoholowej;
· potrafię wymienić i scharakteryzować sposoby rozmnażania się organizmów oraz podać przykłady;
· wiem czym zajmuje się systematyka;
· znam rodzaje systemów, na czym są oparte i nazwisko twórcy systematyki;
· wiem co się kryje pod nazwą: stokrotka pospolita;
· potrafię wymienić i scharakteryzować pięć królestw;
· znam hierarchie taksonów u roślin i zwierząt;
· wiem do czego służą klucze  graficzne i numeryczne;
· znam budowę wirusów;
· znam choroby wywoływane przez wirusy.

 

 

 

 Dział II – Budowa i funkcjonowanie bakterii, protistów i grzybów:


·
znam budowę komórki bakteryjnej;

· potrafię rozpoznać kształty bakterii;

· wiem dlaczego bakterie są organizmami a wirusy nie;

· znam sposoby odżywiania się bakterii;

· wiem co robią bakterie w niesprzyjających warunkach;

· znam choroby wywoływane przez bakterii;

· potrafię określić znaczenie bakterii dla człowieka;

· potrafię nazwać sposób rozmnażania bakterii;

· podam sposoby oddychania tych organizmów;

· potrafię wymienić grupy protistów;

· znam charakterystyczne cechy protistów;

· potrafię podać cechę która posłużyła do podziału protistów na grupy;

· rozpoznam na ilustracji, preparacie przedstawicieli tych grup: pantofelka,
  trąbika, okrzemkę, gałęzatkę, świdrowca, pierwotka i skrętnice;

· wiem czym się różni pantofelek od pozostałych protistów;

· wiem dlaczego euglena zielona należy do protistów roślinopodobnych;

· znam nazwy chorób wywoływanych przez pasożytnicze protisty;

· wiem jaką rolę pełnią protisty w życiu człowieka;

· potrafię wykazać na przykładach komplikowanie się budowy grzybów;

· podam przykłady grzybów o różnej budowie;

· rozpoznam na ilustracji lub preparacie: drożdże i pleśniaka białego;

· wskażę na ilustracji elementy grzyba owocnikowego;

· znam sposoby rozmnażania grzybów;

· potrafię omówić sposoby oddychania i odżywiania grzybów;

· wiem jaką role pełnią grzyby w przyrodzie;

· wiem na czym polega mikoryza;

· wymienię organizmy z których zbudowane są porosty;

· wiem na czym polega symbioza;

· potrafię wyjaśnić czy porosty są organizmami symbiotycznymi;

· wiem jak nazywa się ciało porostów;

· potrafię rozpoznać porost na ilustracji lub okazie i zaklasyfikować do odpowiedniego typu plechy;

· uzasadnię dlaczego porosty nazywamy organizmami pionierskimi;

· wiem do czego służy skala porostowa;

 

· potrafię wymienić nazwy gatunkowe 3 porostów.


 

Dział III – Budowa zewnętrzna i środowisko życia roślin:

 


Budowa i funkcje tkanek roślinnych:

 

·         potrafię porównać warunki życia w wodzie i na lądzie;

 

·         wiem, że wytworzenie tkanek i organów jest przystosowaniem do warunków panujących na
     lądzie;

 

·         znam klasyfikację tkanek;

 

·         znam rodzaje tkanek, ich charakterystyczne cechy, rolę i rozmieszczenie w organach
     roślinnych.

 

Budowa i funkcje organów roślinnych:

 

·         znam podział organów na wegetatywne i generatywne;

 

·         znam rodzaje systemów korzeniowych;

 

·         potrafię opisać budowę zewnętrzną i wewnętrzną korzenia, łodygi i liścia;

 

·         znam podstawowe funkcje korzenia, łodygi i liści;

 

·         znam modyfikacje korzeni, łdyg i liści związane ze środowiskiem życia roślin i pełnionymi
     funkcjami.

 

Mszaki rośliny o cechach plechowców i organowców:

 

·         znam środowisko życia mszaków;

 

·         potrafię wymienić cechy zewnętrzne i wewnętrzne świadczące o prymitywności mszaków;

 

·         wiem, jak rozmnażają się mchy – przemiana pokoleń;

 

·         znam znaczenie pojęć: jednopienność i dwupienność;

 

·         znam przedstawicieli mszaków;

 

·         wiem, jakie mszaki mają znaczenie w przyrodzie i dla człowieka.

 

Paprotniki – pierwsze organowce:

 

·         znam środowisko życia paproci, skrzypów i widłaków;

 

·         potrafię wymienić cechy budowy zewnętrznej paproci, skrzypów i widłaków;

 

·         znam przemianę pokoleń paproci;

 

·         znam przedstawicieli paprotników w tym gatunki chronione;

 

·         wiem, jakie jest znaczenie paprotników kopalnych i współcześnie żyjących.

 

Nagonasienne – rośliny o nieosłoniętych nasionach:

 

·         znam środowisko życia roślin nagonasiennych;

 

·         wymienię formy życiowe roślin nagonasiennych;

 

·         znam charakterystyczne cechy organów wegetatywnych świadczące o przystosowaniach
     nagonasiennych do różnych warunków środowiska;

 

·         wiem, jak zbudowane są kwiaty i jaka jest ich rola;

 

·         znam cykl rozwojowy nagonasiennych na przykładzie sosny;

 

·         znam przedstawicieli roślin nagonasiennych w tym gatunki chronione;

·         wiem, jakie jest znaczenie rośli nagonasiennych.

 

 

Okrytonasienne - rośliny wytwarzające owoce:

 

·         znam środowisko życia roślin okrytonasiennych;

 

·         potrafię wymienić formy życiowe roślin okrytonasiennych;

 

·         znam elementy budowy kwiatu i ich funkcje;

 

·         znam cykl rozwojowy okrytonasiennych na przykładzie wiśni;

 

·         wiem, jak zbudowane jest nasienie;

·         potrafię opisać budowę owocu i podać rodzaje owoców

oraz ich przykłady;

 

·         znam przedstawicieli roślin okrytonasiennych w tym gatunki chronione;

 

·         wiem, jakie jest znaczenie roślin okrytonasiennych w przyrodzie i dla człowieka.


Dział IV – Funkcjonowanie organizmów roślin:

Fotosynteza i transport substancji:

 

·         znam przebieg fotosyntezy;

 

·         potrafię wymienić czynniki zewnętrzne i wewnętrzne wpływające na intensywność fotosyntezy;

 

·         wiem, jakie jest znaczenie fotosyntezy i jej związek z oddychaniem;

 

·         potrafię omówić transport związków organicznych oraz wody i soli mineralnych w roślinie.

Rozmnażanie się roślin:

 

·         znam istotę i cel rozmnażania się roślin;

 

·         wymienię sposoby rozmnażania się roślin;

·         potrafię porównać rozmnażanie się roślin

zarodnikowych i nasiennych;

 

·         wiem, jakie znaczenie ma wytwarzanie nasion dla rozprzestrzeniania się roślin nasiennych;

 

·         znam warunki kiełkowania nasion.


Dział V – Budowa zewnętrzna i środowisko życia zwierząt:


Budowa i funkcje tkanek zwierzęcych:

·         znam rodzaje tkanek, ich charakterystyczne cechy, rolę i miejsce występowania;

·         znam poziomy organizacji ciała zwierząt.

Parzydełkowce – najprostsze zwierzęta tkankowe:

·         wiem, jakie jest środowisko i tryb życia parzydełkowców;

·         znam cechy polipa i meduzy;

·         potrafię podać podstawowe funkcje życiowe parzydełkowców;

·         znam znaczenie parzydełkowców w przyrodzie i dla człowieka.

Płazińce, nicienie – zwierzęta w większości pasożytnicze:

·         wiem, jakie jest środowisko oraz tryb życia płazińców i nicieni;

·         znam budowę ciała i rodzaj symetrii płazińców;

·         znam budowę ciała nicieni;

·         potrafię wymienić przystosowania do pasożytniczego trybu życia płazińców i nicieni;

·         znam przedstawicieli płazińców i nicieni;

·         wiem, jaki jest wpływ płazińców i nicieni na zdrowie człowieka.

Pierścienice – zwierzęta o segmentowanym ciele:

·         znam środowisko i tryb życia pierścienic;

·         potrafię podać charakterystyczne cechy pierścienic należących do poszczególnych grup;

·         znam przedstawicieli pierścienic;

·         wiem, jakie jest znaczenie pierścienic w przyrodzie i dla człowieka.

Stawonogi – zwierzęta o charakterystycznych odnóżach:

·         znam środowisko i tryb życia roślin stawonogów;

·         potrafię opisać budowę zewnętrzną i wewnętrzną;

·         znam rodzaje aparatów gębowych;

·         wiem, jak pokryte jest ciało;

·         znam rodzaje odnóży;

·         znam przedstawicieli stawonogów;

·         wiem, jakie jest znaczenie stawonogów w przyrodzie i dla człowieka.

Mięczaki – zwierzęta o miękkim ciele okrytym muszlą:

·         znam środowisko i tryb życia mięczaków;

·         potrafię podać charakterystyczne cechy budowy zewnętrznej i wewnętrznej mięczaków;

·         znam przedstawicieli mięczaków;

·         wiem, jakie jest znaczenie mięczaków w przyrodzie i dla człowieka.

Ryby – kręgowce wodne:

·         znam kształt i części ciała ryby;

·         znam przystosowania ryb do życia w wodzie;

·         znam rodzaje płetw i ich funkcje;

·         wiem, jak pokryte jest ciało ryb;

·         potrafię wymienić przedstawicieli ryb chrzęstnoszkieletowych i kostnoszkieletowych (morskich i 
    słodkowodnych);

·         wiem, jakie jest znaczenie ryb w przyrodzie i dla człowieka.

Płazy – kręgowce dwóch środowisk:

·         znam miejsca występowania płazów;

·         wiem, co to jest zmiennocieplność;

·         wiem, jaka jest budowa ciała i jego pokrycie;

·         potrafię wymienić cechy budowy zewnętrznej będące przystosowaniem do życia w środowisku
    lądowym i w środowisku wodnym;

·         znam gatunki należące do płazów bezogonowych, ogoniastych i beznogich;

·         wiem, jakie jest znaczenie płazów w przyrodzie i dla człowieka.

Gady – kręgowce, które opanowały ląd:

·         znam miejsca występowania gadów;

·         wiem, co to jest zmiennocieplność;

·         znam charakterystyczne cechy budowy zewnętrznej i wewnętrznej gadów;

·         znam pokrycie ciała i jego rolę;

·         potrafię wymienić charakterystyczne części ciała żółwi, łuskonośnych (jaszczurek i węży), krokodyli;

·         znam gatunki należące do gadów w tym gatunki chronione;

·         wiem, jakie jest znaczenie gadów w przyrodzie i dla człowieka.

Ptaki – kręgowce aktywnie latające:

·         wiem, jaki jest wpływ stałocieplności na rozprzestrzenienie się ptaków;

·         znam charakterystyczne cechy zewnętrzne i wewnętrzne ptaków;

·         znam rodzaje i rolę piór;

·         potrafię wyjaśnić związek między budową dzioba a rodzajem spożywanego pokarmu;

·         znam przedstawicieli ptaków grzebieniowych i bez grzebieniowych;

·         wiem, jakie jest znaczenie ptaków w przyrodzie i dla człowieka.

Ssaki – kręgowce wszechstronne i ekspansywne:

·         znam środowiska życia ssaków;

·         znam pokrycie ciała i jego rolę;

·         potrafię wymienić cechy charakterystyczne ssaków;

·         znam podział ssaków na prassaki, ssaki niższe i ssaki łożyskowe i ich cechy charakterystyczne;

·         wiem, jakie jest znaczenie ssaków w przyrodzie i dla człowieka.

 

 Dział VI – Funkcjonowanie organizmów zwierząt:

Odżywianie się zwierząt:

 

·         znam składniki pokarmowe i ich rolę;

 

·         potrafię omówić etapy przetwarzania pokarmu (trawienie, wchłanianie i usuwanie niestrawionych
    resztek);

 

·         wiem, jak zbudowany jest układ pokarmowy u bezkręgowców;

 

·         znam rolę narządów tworzących układ pokarmowy u kręgowców na przykładzie ssaków.

Oddychanie zwierząt:

 

·         wiem, co jest istotą oddychania;

 

·         znam rodzaje oddychania (tlenowe i beztlenowe);

 

·         potrafię wymienić narządy wymiany gazowej u bezkręgowców i kręgowców;

·         wiem, jak przebiega transport gazów oddechowych i innych substancji w organizmie

zwierząt
    bezkręgowych i kręgowych.

Ruch zwierząt:

 

·         potrafię wymienić sposoby poruszania się zwierząt;

 

·         znam elementy układu ruchu;

 

·         wiem, że szkielet jest miejscem przyczepu mięśni;

 

·         znam budowę szkieletu u zwierząt bezkręgowych i kręgowych.

Reagowanie zwierząt na bodźce:

 

·         znam rodzaje receptorów i ich znaczenie w życiu zwierząt;

 

·         wymienię funkcje układu nerwowego;

 

·         potrafię podać rodzaje układu nerwowego u zwierząt bezkręgowych;

 

·         znam schemat budowy układu nerwowego u zwierząt kręgowych;

 

·         wiem, jak komplikuje się budowa mózgowia kolejnych grup zwierząt kręgowych.